Βασίλειος Ι. Βουγιούκας

Ανεύρυσμα εγκεφάλου: πρώιμα συμπτώματα, αιτίες και διάγνωση

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης.
Προσθήκη του vougioukasv.gr στην Google

Το ανεύρυσμα εγκεφάλου είναι ένα αδύναμο σημείο στο τοίχωμα μιας αρτηρίας του εγκεφάλου, που διογκώνεται σαν μικρό μπαλόνι και γεμίζει με αίμα. Τα περισσότερα ανευρύσματα είναι μικρά και δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα, γι’ αυτό συχνά εντοπίζονται τυχαία, σε εξέταση για κάτι άλλο. Όταν όμως ένα ανεύρυσμα μεγαλώσει ή σπάσει, τα συμπτώματα είναι συγκεκριμένα και η έγκαιρη αναγνώρισή τους κάνει τη διαφορά.

Βρέθηκε ανεύρυσμα σε εσάς ή σε συγγενή σας και θέλετε να μάθετε αν χρειάζεται θεραπεία ή παρακολούθηση;

Πρώιμα συμπτώματα

Τα περισσότερα ανευρύσματα δεν δίνουν συμπτώματα μέχρι να γίνουν πολύ μεγάλα ή να σπάσουν. Ένα μεγάλο ανεύρυσμα μπορεί να προκαλέσει:

  • πόνο πάνω και πίσω από το μάτι,
  • διαστολή της κόρης του ματιού,
  • αλλαγές στην όραση ή διπλωπία,
  • μούδιασμα ή αδυναμία στη μία πλευρά του προσώπου,
  • πονοκέφαλο ή ζάλη,
  • δυσκολία στη συγκέντρωση ή στην ομιλία και προβλήματα στη βραχυπρόθεσμη μνήμη.

Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν πάντα ανεύρυσμα, χρειάζονται όμως ιατρική εκτίμηση χωρίς καθυστέρηση.

Συμπτώματα ρήξης: πότε καλείτε αμέσως το 166

Όταν ένα ανεύρυσμα σπάσει, προκαλεί αιμορραγία γύρω από τον εγκέφαλο, την υπαραχνοειδή αιμορραγία. Το κύριο σύμπτωμα είναι ένας ξαφνικός, πολύ έντονος πονοκέφαλος, που πολλοί περιγράφουν ως τον χειρότερο της ζωής τους. Μπορεί να συνοδεύεται από:

  • ναυτία,
  • δυσκαμψία στον αυχένα,
  • θολή όραση ή απώλεια όρασης,
  • πτώση της μίας πλευράς του προσώπου ή αδυναμία και μούδιασμα στο χέρι ή στο σώμα,
  • δυσκολία στην ομιλία,
  • σπασμούς ή απώλεια συνείδησης, σύντομη ή παρατεταμένη.

Σε αυτή την περίπτωση καλέστε αμέσως το 166 ή το 112. Μην οδηγήσετε μόνοι σας προς το νοσοκομείο.

Ο προειδοποιητικός πονοκέφαλος

Μερικές φορές ένα ανεύρυσμα διαρρέει μια μικρή ποσότητα αίματος πριν από τη μεγάλη ρήξη. Αυτό μπορεί να προκαλέσει έναν προειδοποιητικό πονοκέφαλο ημέρες ή εβδομάδες νωρίτερα. Μόνο λίγοι ασθενείς έχουν τέτοιο πονοκέφαλο πριν από τη ρήξη, όμως ένας ασυνήθιστα ξαφνικός και δυνατός πονοκέφαλος δεν πρέπει ποτέ να αγνοείται.

Αιτίες και παράγοντες κινδύνου

Δεν είναι πάντα σαφές γιατί σχηματίζεται ένα ανεύρυσμα. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όταν υπάρχουν:

  • Κάπνισμα, που συνδέεται τόσο με τον σχηματισμό όσο και με τη ρήξη των ανευρυσμάτων.
  • Υψηλή αρτηριακή πίεση, που φθείρει και αδυνατίζει τα τοιχώματα των αρτηριών.
  • Οικογενειακό ιστορικό, δηλαδή γονέας, αδελφός ή παιδί με ανεύρυσμα εγκεφάλου.
  • Τραυματισμός αγγείου, χρήση κοκαΐνης και ορισμένες κληρονομικές παθήσεις.

Τα ανευρύσματα είναι συχνότερα στις γυναίκες και στους ενήλικες ηλικίας 30 έως 60 ετών.

Διάγνωση: ποιες εξετάσεις δείχνουν ανεύρυσμα

Τα μικρά ανευρύσματα βρίσκονται συχνά τυχαία, σε απεικονιστικό έλεγχο για άλλο λόγο. Όταν υπάρχει υποψία, χρησιμοποιούνται:

  • Αξονική τομογραφία εγκεφάλου, συνήθως η πρώτη εξέταση όταν υπάρχει υποψία αιμορραγίας.
  • Αξονική αγγειογραφία, με σκιαγραφικό, που δείχνει το μέγεθος, τη θέση και το σχήμα του ανευρύσματος.
  • Μαγνητική αγγειογραφία, που χρησιμοποιεί μαγνητικό πεδίο και ραδιοκύματα.
  • Ψηφιακή αγγειογραφία εγκεφάλου, με λεπτό καθετήρα που οδηγείται συνήθως από τη βουβωνική χώρα μέχρι τα αγγεία του εγκεφάλου.
  • Οσφυονωτιαία παρακέντηση, για να ελεγχθεί αν υπάρχει αίμα στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό.

Πώς αντιμετωπίζεται

Τα μικρά ανευρύσματα που δεν προκαλούν συμπτώματα συνήθως δεν χρειάζονται θεραπεία και παρακολουθούνται με τακτικές απεικονιστικές εξετάσεις. Όταν χρειάζεται θεραπεία, οι βασικές μέθοδοι είναι η μικροχειρουργική τοποθέτηση clip στη βάση του ανευρύσματος, ο ενδαγγειακός εμβολισμός με σπειράματα και η τοποθέτηση stent εκτροπής ροής. Η επιλογή εξαρτάται από το μέγεθος, τη θέση και το σχήμα του ανευρύσματος. Αναλυτικά για τις μεθόδους θα βρείτε στη σελίδα για το ανεύρυσμα εγκεφάλου και την αγγειονευροχειρουργική.

Η ζωή μετά το ανεύρυσμα εγκεφάλου

Όσοι έχουν ανεύρυσμα χωρίς ρήξη χρειάζονται τακτική παρακολούθηση και μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο με τη διακοπή του καπνίσματος, τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, την ισορροπημένη διατροφή, την τακτική άσκηση, την απώλεια βάρους όπου χρειάζεται και τον περιορισμό του αλκοόλ.

Μετά από ρήξη, η ανάρρωση μπορεί να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια. Οι περισσότεροι ασθενείς βελτιώνονται με τη θεραπεία και κάποιοι αναρρώνουν πλήρως, ενώ ορισμένα προβλήματα συνεχίζουν να βελτιώνονται και μετά από αρκετό καιρό. Συχνά είναι:

  • δυσκολίες στη μνήμη, στη συγκέντρωση και στην επικοινωνία,
  • κόπωση και ανησυχία,
  • αλλαγές στη διάθεση ή κατάθλιψη,
  • πονοκέφαλοι.

Η αποκατάσταση με φυσικοθεραπεία, λογοθεραπεία, εργοθεραπεία και ασκήσεις μνήμης και συγκέντρωσης βοηθά σημαντικά. Ο ασθενής παρακολουθείται τακτικά από τον γιατρό και την ομάδα αποκατάστασης, που δίνουν οδηγίες και για την επιστροφή στην εργασία, την οδήγηση και την άσκηση.

Πότε να απευθυνθείτε σε νευροχειρουργό

Ζητήστε εκτίμηση από νευροχειρουργό αν σε εξέταση βρέθηκε ανεύρυσμα, αν έχετε συμπτώματα όπως πόνο πίσω από το μάτι, αλλαγές στην όραση ή διαστολή της κόρης, ή αν γονέας, αδελφός ή παιδί σας είχε ανεύρυσμα εγκεφάλου. Ο ξαφνικός, πολύ έντονος πονοκέφαλος δεν περιμένει ραντεβού: είναι λόγος για άμεση κλήση στο 166 ή στο 112.

Πηγές

Ο νευροχειρουργός Βασίλειος Βουγιούκας
  • Πανεπιστήμιο FreiburgΕπίκουρος Καθηγητής Νευροχειρουργικής
  • Ερρίκος ΝτυνάνΔιευθυντής Ελάχιστα Επεμβατικής Νευροχειρουργικής Εγκεφάλου και Σπονδυλικής Στήλης
  • Βραβείο ISPN 2003Anthony J. Raimondi, Διεθνής Εταιρεία Παιδονευροχειρουργικής

ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΑΤΡΟ

Ο νευροχειρουργός Βασίλειος Βουγιούκας

Ο Βασίλειος Βουγιούκας είναι Επίκουρος Καθηγητής Νευροχειρουργικής του Πανεπιστημίου του Freiburg και Διευθυντής Ελάχιστα Επεμβατικής Νευροχειρουργικής Εγκεφάλου και Σπονδυλικής Στήλης στο Ερρίκος Ντυνάν. Εξειδικεύτηκε στις Πανεπιστημιακές Νευροχειρουργικές Κλινικές του Freiburg και του Βερολίνου. Στην Πανεπιστημιακή Κλινική του Freiburg, ως Επιμελητής Νευροχειρουργός, ήταν υπεύθυνος για την ελάχιστα επεμβατική χειρουργική κρανίου και σπονδυλικής στήλης.

Στους τομείς εξειδίκευσής του ανήκουν η χειρουργική νευροογκολογία, η χειρουργική βάσεως κρανίου και η νευροπλοήγηση. Το 2003 τιμήθηκε με το βραβείο Anthony J. Raimondi της Διεθνούς Εταιρείας Παιδονευροχειρουργικής (ISPN) για την εργασία του στην απεικονιστικά καθοδηγούμενη νευροχειρουργική σε παιδιά. Δείτε το πλήρες βιογραφικό.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι θανατηφόρο το ανεύρυσμα εγκεφάλου;

Τα περισσότερα ανευρύσματα είναι μικρά, δεν προκαλούν συμπτώματα και συνήθως απλώς παρακολουθούνται. Ο κίνδυνος είναι η ρήξη: η αιμορραγία που προκαλεί μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη βλάβη στον εγκέφαλο, κώμα ή θάνατο. Γι' αυτό ο ξαφνικός, πολύ έντονος πονοκέφαλος απαιτεί άμεση κλήση στο 166 ή στο 112.

Ποιες επιπλοκές μπορεί να υπάρξουν μετά τη θεραπεία;

Μετά από ρήξη, οι πιο συχνές δυσκολίες είναι η κόπωση, οι πονοκέφαλοι, τα προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης και οι αλλαγές στη διάθεση. Σε ορισμένους ασθενείς εμφανίζονται σπασμοί ή συσσώρευση υγρού γύρω από τον εγκέφαλο (υδροκέφαλος), που αντιμετωπίζεται από την ομάδα παρακολούθησης. Όταν το ανεύρυσμα έχει αντιμετωπιστεί με εμβολισμό, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να επανέλθει, γι' αυτό χρειάζονται τακτικοί απεικονιστικοί έλεγχοι.

Είναι κληρονομικό το ανεύρυσμα εγκεφάλου;

Το οικογενειακό ιστορικό αυξάνει τον κίνδυνο: όποιος έχει γονέα, αδελφό ή παιδί με ανεύρυσμα εγκεφάλου έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσει κι ο ίδιος. Ορισμένες κληρονομικές παθήσεις συνδέονται επίσης με ανευρύσματα. Αν υπάρχει τέτοιο ιστορικό, συζητήστε με τον γιατρό σας αν χρειάζεστε προληπτικό έλεγχο.

Δεύτερη Γνώμη