Χειρουργική Νευροογκολογία
Η νευροογκολογία ασχολείται με τη διάγνωση και θεραπεία ασθενών με εγκεφαλικούς όγκους. Οι εγκεφαλικοί όγκοι χωρίζονται σε: πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς.
Πρωτοπαθείς όγκοι
Οι πρωτοπαθείς όγκοι προσδιορίζονται από τον τύπο του κυττάρου που προέρχονται ή από την ανατομική θέση που εμφανίζονται. Τα γλοιώματα αποτελούν τους πιο συχνούς κακοήθεις πρωτοπαθείς όγκους.
Στα γλοιώματα συμπεριλαμβάνονται τα αστροκυττώματα, το γλοιοβλάστωμα, το ολιγοδενδρογλοίωμα και το επενδύμωμα.
Άλλοι πρωτοπαθείς όγκοι του εγκεφάλου είναι το μηνιγγίωμα, οι όγκοι υποφύσεως, τα νευρινώματα και οι όγκοι της επιφύσεως.
Τρόπος αντιμετώπισης
Ο τρόπος αντιμετώπισης των πρωτοπαθών όγκων εξαρτάται από τον ιστολογικό τύπο της παθολογίας, την ηλικία καθώς και την προεγχειρητική νευρολογική κατάσταση του ασθενούς.
Όσο αφορά τα γλοιώματα 3ου και 4ου βαθμού η ενδεδειγμένη θεραπεία είναι η μικροχειρουργική εξαίρεση σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία ή/και ακτινοθεραπεία.
Η απόφαση για το αν ένα γλοίωμα 1ου ή και 2ου βαθμού πρέπει να εξαιρεθεί χειρουργικά λαμβάνεται σε συνάρτηση με τη θέση του όγκου, την κλινική συμπτωματολογία και πάντα μετά από συνεννόηση με συναδέλφους άλλων ειδικοτήτων (νευροογκολόγους, ακτινοθεραπευτές) που μπορούν να προσφέρουν κάποια άλλη λύση στον ασθενή.
Οι υπόλοιποι πρωτοπαθείς όγκοι (μηνιγγιώματα, νευρινώματα ως επί το πλείστον) αφαιρούνται μικροχειρουργικά εάν ο όγκος βρίσκεται ανατομικά σε χειρουργικά προσπελάσιμο σημείο. Σε περίπτωση υπολειμματικού όγκου εφαρμόζεται η ακτινοχειρουργική με γ-knife ή Cyber-knife.
Γλοιοβλάστωμα
Το γλοιοβλάστωμα είναι το πιο επιθετικό γλοίωμα (βαθμού 4 κατά τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας) και ο συχνότερος κακοήθης πρωτοπαθής όγκος του εγκεφάλου στους ενήλικες. Μεγαλώνει γρήγορα και μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο, επιληπτικές κρίσεις, αδυναμία στο ένα μέρος του σώματος ή αλλαγές στη συμπεριφορά.
Η θεραπεία ξεκινά συνήθως με τη μεγαλύτερη ασφαλή μικροχειρουργική αφαίρεση του όγκου, με τη βοήθεια της νευροπλοήγησης, και συνεχίζεται με ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία, σε συνεργασία με ογκολόγους και ακτινοθεραπευτές. Δείτε το περιστατικό ασθενούς με κροταφικό γλοιοβλάστωμα, με εικόνες πριν και μετά την ολική αφαίρεση.
Γλοιώματα χαμηλού και υψηλού βαθμού
Τα γλοιώματα προέρχονται από τα γλοιακά κύτταρα, που στηρίζουν τους νευρώνες. Ταξινομούνται σε βαθμούς 1 έως 4: τα γλοιώματα χαμηλού βαθμού (1-2) μεγαλώνουν αργά, ενώ τα υψηλού βαθμού (3-4) είναι πιο επιθετικά. Ο βαθμός, η θέση και τα μοριακά χαρακτηριστικά του όγκου καθορίζουν τη θεραπεία.
Μηνιγγιώματα και νευρινώματα
Τα μηνιγγιώματα αναπτύσσονται από τις μήνιγγες και στη μεγάλη τους πλειονότητα είναι καλοήθη. Όταν βρίσκονται στη βάση του κρανίου απαιτούν εξειδικευμένες προσπελάσεις, όπως και τα ακουστικά νευρινώματα. Δείτε τα περιστατικά ενδοκοιλιακού μηνιγγιώματος και οσφρητικού μηνιγγιώματος 3 εκ..
Δευτεροπαθείς όγκοι
Οι δευτεροπαθείς όγκοι είναι ως επί το πλείστον μεταστάσεις κάποιας κακοήθειας σε άλλο όργανο. Οι εγκεφαλικές μεταστάσεις αντιμετωπίζονται ανάλογα με τον αριθμό των εστιών, την ηλικία, την ποιότητα ζωής του ασθενούς και την πρόγνωση του πρωτοπαθούς καρκίνου. Η μικροχειρουργική εξαίρεση έχει ένδειξη σε ασθενείς με προσβάσιμες εστίες που είναι σε καλή κλινική κατάσταση. Στις περιπτώσεις που η χειρουργική εξαίρεση δεν αναμένεται να βελτιώσει το επίπεδο ζωής του ασθενούς η θεραπεία περιορίζεται σε ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία ή/και ορμονική θεραπεία.
Μετάσταση από μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα με εκτεταμένο περιεστιακό οίδημα
Μηνιγγίωμα οπισθίου βόθρου με πίεση επί του στελέχους
Γλοιοβλάστωμα αριστερού κροταφικού λοβού
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι το γλοιοβλάστωμα;
Είναι κακοήθης πρωτοπαθής όγκος του εγκεφάλου, το πιο επιθετικό γλοίωμα (βαθμού 4 κατά τον ΠΟΥ). Είναι ο συχνότερος κακοήθης πρωτοπαθής όγκος του εγκεφάλου στους ενήλικες.
Ποια συμπτώματα προκαλεί ένας όγκος εγκεφάλου;
Τα συμπτώματα εξαρτώνται από τη θέση και το μέγεθος του όγκου. Συχνά είναι ο επίμονος πονοκέφαλος, οι επιληπτικές κρίσεις, η αδυναμία ή το μούδιασμα στο ένα μέρος του σώματος, οι διαταραχές στην ομιλία ή στην όραση και οι αλλαγές στη συμπεριφορά.
Πώς αντιμετωπίζεται το γλοιοβλάστωμα;
Συνήθως με μικροχειρουργική αφαίρεση όσο μεγαλύτερου μέρους του όγκου είναι ασφαλές και στη συνέχεια με ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία. Το σχέδιο θεραπείας αποφασίζεται από κοινού με νευροογκολόγους και ακτινοθεραπευτές.
Είναι το μηνιγγίωμα καλοήθης όγκος;
Τα περισσότερα μηνιγγιώματα είναι καλοήθη και μεγαλώνουν αργά. Αφαιρούνται μικροχειρουργικά όταν βρίσκονται σε προσπελάσιμο σημείο, ενώ για υπόλοιπο όγκου μπορεί να εφαρμοστεί ακτινοχειρουργική με γ-knife ή Cyber-knife.